Kürtçe gramer dört cümlede toplanabilir mi?

Kürtçe dilbilgisinin tüm kurallarını dört cümlelik taslak haline getirdik. Yıllardır onu kullanıyoruz ve sonuç alıyoruz. Söz konusu olan taslakla, daha önce dilbilgisiyle ilgili hiç eğitim almamış olanlar da kısa sürede Kürtçe yazılarının tüm üyelerini doğru yazabiliyorlar.

14 Mart 2018 Çarşamba | Kültür-Sanat

ZEKİ KAYAR


Evet, toplanabilir! Kürtçe dilbilgisinin tüm kurallarını dört cümlelik taslak haline getirdik. Yıllardır onu kullanıyoruz ve sonuç alıyoruz. Söz konusu olan taslakla, daha önce dilbilgisiyle ilgili hiç eğitim almamış olanlar da kısa sürede (en fazla bir saatte) Kürtçe yazılarının tüm üyelerini (özne, nesne, yüklem, zamir, edat vs) doğru yazabiliyorlar. Sadece doğru yazmakla da yetinmeyip, aynı taslağı bir başkasına da anlatabilecek kadar (Kürtçe dilbilgisi bakımından) bilgi-birikim sahibi oluyorlar.

Başta gerçekçi olacağız. Hiçbir kurumumuz ülke içinde veya diasporada bizzat kendi aktif çalışanlarını birkaç hafta bir araya getirip, onlara Kürtçe dilbilgisi eğitimi veremez. Ne o kadar boş zamanları var; ne öylesi bir çalışma disiplini var (Kürt sosyolojisi gerçekliği bakımından genelde eğitimden kaçan bir özelliğe sahibiz). Dahası yeterince yer, materyal, mamoste gibi imkânlar da yoktur. Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma disiplinini uygulayan tek yer yüksek rakımlardaki özgür yaşam alanlarıdır.

Onlar, bulundukları yerin gerekliliği olan çalışmadan önce Kürtçe eğitim veriyorlar. Hareketimiz içinde kuşak farkları var. Birçok sahada dede, baba ve oğul birlikte mücadele veriyor. Her üç kuşağın da anlayabileceği, kendi ihtiyacına göre anadilinin yazımını öğrenebilecek kadar kolay, sade ve kısa bir taslak olması halinde, normal gramer kitabı üzerinde görülecek bir eğitim devresinden daha fazla sonuç elde edilebileceğini düşünüyorum.

İşte bahsettiğim dört cümlelik taslak böylesi bir çalışmadır. Dört cümlenin bir araya gelişi, dört parça ülkemizin bir araya gelip, ulusal birliği kurması dileğini de sembol şekilde aklımızda tutarsak, belki mevcut olguya manevi bir algı da ekler. Böylece kısmen de olsa siyasal ideolojik ve örgütsel görevimizi de yerine getirmiş oluruz. Toplumsal devrim süreçleri, böylesi çok yönlü çalışmaları gerektiren, “kimin elinden ne geliyorsa azami şekilde yapsın” süreçleridir.


Şimdi dört cümlelik taslağı anlatalım:

Birinci cümle: Kürtçede ek alan her sözcük sonrakini iter ve ayrı yazdırır (Ekin kendisi bitişiktir, kesme imi de kullanılmaz, sonraki sözcük ayrı yazılır). Sadece bu cümlenin uygulanmasıyla Kürtçe yazının yüzde 50’si -belki daha da fazlası- doğru yazılmış olur. Örneğin Serokê me, hevala Zilan…

İkinci cümle: Kürtçedeki tüm zamirler ayrı yazılır. (Şahsi veya işaret zamirleri, bükümlü, bükümsüz fark etmez. Hepsi ayrı yazılır) Ez, tu, min, wan vb. Bu cümleyle Kürtçenin yüzde 20’si doğru yazılır. Örneğin Navê min, Azad e, Welatê me, Şirin e…

Üçüncü cümle: Edatların (daçek) tümü de ayrı yazılır: di… de, ji… re. Bunları doğru yazarsak, dilbilgisinin yüzde 15’i doğru olur.

Dördüncü cümle: Kürtçede cümle fiilli ise, yüklemin ön ve son ekleri bitişik yazılır. Yüklem isimse (isim cümlesi) ön ve son ekler ayrı yazılır. Bununla da geri kalan tüm sözcükler doğru yazılmış olur.

Bu dört cümlenin öğrenilmesi çok basittir. Bir bulmacanın çözümü gibi zevklidir. Sayısalı sözele uygulamak gibidir. Birkaç düzensiz fiil istisna tutulursa, sıfır hatalı bir uygulamadır söz konusu olan.


* Bandırma 1 nolu T Tipi Cezaevi



568

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA