20 yılın kronolojisi

Ekim 1998’de başlayıp, günümüze kadar devam eden süreçte, uluslararası komplo adım adım devreye konuldu. Öcalan, komplonun hedeflediği kaos ve çatışmayı bertaraf etmek için barış girişimlerini sürdürse de Türk devletinin imha ve inkar siyasetindeki ısrarı nedeniyle bu fırsatların tümü heba edildi.

14 Şubat 2018 Çarşamba | PolitikART

Kürt Özgürlük Hareketi’nin (KÖH) sömürgeciliğe karşı verdiği mücadelenin büyümesi üzerine, gerek sömürgeci Türk devleti, gerekse de onu destekleyen uluslararası güçler, KÖH’yi boğmak için harekete geçti. Bunun için, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan şahsında geliştirilen uluslararası komplo devreye konuldu. Ekim 1998’de başlayıp, günümüze kadar devam eden bu süreçte komplo adım adım devreye konulurken, diğer yandan Öcalan’ın bunu boşa çıkarma çabaları kesintisiz olarak sürdü. Öcalan, komplonun hedeflediği kaos, şiddet ve çatışmayı bertaraf etmek için barış girişimlerini devam ettirse de Türk devletinin Kürtlere yönelik imha ve inkar siyasetindeki ısrarı nedeniyle bu fırsatların tümü heba edildi. Uluslararası komplo ve sonrasında Kürt Özgürlük Hareketi’nin barış girişimlerinde bulunduğu sürecin kronolojisi şöyle gelişti: 


* 16 Eylül 1998; Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Atilla Ateş, Suriye sınırında yaptığı açıklamalarla Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın sınır dışı edilmesini veya teslim edilmesini istedi.

* 9 Ekim 1998; Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan Suriye’den çıkarak Atina’ya geldi.  

* 11 Ekim 1998; Öcalan Moskova’ya geçti.

* 20 Ekim 1998; Türkiye-Suriye ilişkilerini “hızla düzelten” Adana Protokolü’nün imzalanması.

* 4 Kasım 1998; Rusya Federasyonu Parlamento alt kanadı olan Duma, 1’e karşı 298 oyla Öcalan’a sığınma hakkının tanınmasını istedi. 

* 12 Kasım 1998; Öcalan İtalya’nın başkenti Roma’ya gitti.

* 16 Ocak 1999; Öcalan Roma’dan tekrar Moskova’ya geçti.

* 29 Ocak 1999; Moskova’dan Yunanistan’a geçiş.

* 31 Ocak 1999; Öcalan Belarus ya da Hollanda’ya geçmek isterken, her iki ülke de iniş izni vermedi.

* 1 Şubat 1999; Öcalan Yunanistan’ın başkenti Atina’ya geri dönmek zorunda kaldı. 

* 2 Şubat 1999; Yunanlı yetkililer tarafından Güney Afrika’ya gitmek üzere, Yunanistan’ın Nairobi büyük elçiliğine götürüldü.

* 15 Şubat 1999; Öcalan Kenya’nın başkenti Nairobi’den uluslararası komplo sonucu kaçırılarak Türkiye’ye getirildi.

* 25 Şubat 1999; Öcalan ile avukatları arasında ilk görüşme gerçekleşti. 

* 27 Şubat-2 Mart 1999; Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi-CPT İmralı’ya ilk ziyaretini gerçekleştirdi. 

* 31 Mayıs 1999; İmralı Adası’nda İmralı Mahkeme süreci başladı. Savunmasında Kürt meselesinin çözümüne dönük bir yaklaşımı esas alan Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın çözüme dair önerdiği temel çerçeve “Demokratik Cumhuriyet” projesi olarak ifade edildi.

* 29 Haziran 1999; İmralı’da görülen dava sonucunda Öcalan’a yönelik idam kararı verildi.

* 2 Ağustos 1999; Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan gerilla güçlerine sınır dışına çekilme çağrısı yaptı. PKK Başkanlık Konseyi 5 Ağustos 1999 tarihinde çağrıya olumlu yanıt verdiğini açıkladı. Çekilme sürecinde Türk ordusunun saldırıları sonucunda 1000’e yakın gerilla yaşamını yitirdi.

* 1 Ekim 1999; Abdullah Öcalan’ın çağrısı üzerine 1. Barış Grubu Türkiye’ye gitti.

* 29 Ekim 1999; Avrupa’dan ikinci barış grubu Türkiye’ye gitti.

* 30 Kasım 1999; AHİM, Türkiye’nin verdiği idam hükmüne dair ihtiyati tedbir kararı alarak, infazın durdurulmasını istedi.

* 2-23 Ocak 2000; PKK ‘nin 7. Kongresi’sinde Öcalan’ın İmralı savunmalarında dile getirdiği Demokratik Cumhuriyet tezini kabul edilerek, stratejik değişikliğe gidildi. 

* 14 Eylül 2001; CPT İmralı’yı ikinci kez ziyaret etti. 

* 27 Aralık 2001; Avrupa Birliği Konseyi tarafından hazırlanan ‘Terörizmle Mücadelede Özel Tedbirlerin Uygulanışına Dair Konseyin Ortak Görüşü’ başlıklı metnin terör örgütleri listesi içerisine PKK dahil edildi.

* 16-17 Şubat 2003; CPT heyeti İmralı’yı üçüncü kez ziyaret etti. 

* 12 Mart 2003; AİHM, PKK lideri Abdullah Öcalan’ın adil yargılanmadığına karar verdi. Mahkeme, davada Türkiye’nin, gözaltı süresi, adil yargılama hakkı ve kötü muameleye ilişkin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 3’üncü 5’inci ve 6’ncı maddelerinin ihlal edildiğine hükmetti.

* 13 Ocak 2004; ABD hükümeti PKK ve ona bağlı tüm oluşumları terör örgütleri listesine dahil etti. 

* Mayıs 2004; Abdullah Öcalan’ın AİHM’e sunduğu ‘Bir Halkı Savunmak’ isimli savunması çıktı. 

* 1 Haziran 2004; PKK 1998 yılından beri sürdürdüğü tek taraflı ateşkese son verdiğini ve TC’den saldırılarına karşılık ‘aktif savunma’ pozisyonuna geçtiğini açıkladı.

* 4-21 Mayıs 2005; Kandil’de toplanan Kongra-Gel Genel Kurulu, Öcalan’ın önerdiği ‘Demokratik Konfederalizm’ ilkelerini benimsediğini duyurdu. Bu doğrultuda yeni bir örgütsel yapılanma olarak Koma Civakên Kurdistan (KCK) sistemi benimsendi.

* 12 Mayıs 2005; AİHM Büyük Daire, 12 Mart 2003 tarihli 1.Daire’nin kararını onayladı. 

* 1 Mart-Eylül 2007; İtalya’nın başkenti Roma’da yapılan basın toplantısında İmralı Cezaevi’nde Abdullah Öcalan’ın zehirlendiği açıklandı. Bu temelde ‘Öcalan’ın sağlığı sağlığımızdır’ adıyla bir kampanya başlatıldı. Yapılan eylemler sonrasında 19-22 Mayıs 2007 tarihleri arasında CPT heyetinin İmralı’ya dördüncü ziyaretini gerçekleştirmesi için izin verildi. 

* 15 Ağustos 2009; Öcalan, ‘Yol Haritası’ olarak bilinen ‘Türkiye’de Demokratikleşme Sorunları ve Kürdistan’da Çözüm Modelleri’ isimli eserini yazdı.  

* 18 Eylül 2009; sürecin tıkanması üzerine Abdullah Öcalan devreye girdi ve üç yeni barış grubunun Türkiye’ye gitmesi çağrısını yaptı. 

* 19 Ekim 2009; Kandil ve Maxmur’dan giden barış grupları Habur Sınır Kapısı’ndan giriş yaptı. Barış grupları Habur’da yüz binlerce kişi tarafından karşılandı.

* Kasım 2009; Abdullah Öcalan, İmralı’da yeni yapılan Yüksek Güvenlikli Cezaevi’ne nakledildi. Daha sonra çeşitli cezaevlerinde bulunan 5 mahkum da buraya getirildi.

* 26-27 Ocak 2010; CPT İmralı’yı beşinci kez ziyaret etti. 

* 1 Haziran 2010; KCK 13 Nisan 2009’dan beri sürdürdüğü çatışmasızlık yaklaşımının sonuç vermediğini, AKP hükümetinin bunu bir tasfiye süreci olarak kullanmak istediğini ifade ederek, ateşkese son verdiğini ve aktif savunma pozisyonuna geçtiğini açıkladı.

* 1 Kasım 2010; KCK Yürütme Konseyi Başkanlığı barışa bir şans vermek amacıyla eylemsizlik kararını 2011 yılı Haziran ayına kadar uzattığını açıkladı.

* 27 Temmuz 2011; Öcalan ve avukatları arasında son görüşme yapıldı. 

* 22 Kasım 2011; Öcalan’ın 18 Nisan 2009’da tutuklanan iki avukatı ardından 42 avukatı daha tutuklandı.

* 12 Eylül 2012; cezaevlerindeki tutuklular anadilde savunma hakkı İmralı’da tecritin son bulması ve barış görüşmelerinin başlaması talebiyle süresiz-dönüşümsüz açlık grevlerine başladı.

* 18 Kasım 2012; Öcalan’ın çağrısıyla açlık grevleri sonlandırıldı. 

* 3 Ocak 2013; DTK Başkanı ve Mardin Bağımsız Milletvekili Ahmet Türk ile BDP Batman Milletvekili Ayla Akat İmralı Adası’nda Abdullah Öcalan ile görüştü.

* 9 Ocak 2013; PKK’nin önemli isimlerinden Sakine Cansız, Fidan Doğan ve Leyla Şaylemez ile birlikte Paris’te katledildi.

* 16-17 Ocak 2013; CPT heyeti İmralı’yı altıncı kez ziyaret etti. 

* 21 Mart 2013; Amed’deki Newroz kutlamasında Öcalan‘ın PKK’ye ateşkes ve geri çekilme çağrısında bulunduğu mektubu okundu.

* 25 Mayıs 2013; Öcalan’ın çözüm sürecine ilişkin önerdiği dört konferanstan ilki olan Demokrasi ve Barış Konferansı, 25-26 Mayıs’ta Ankara’da gerçekleştirildi.

* 15-16 Haziran 2013; Abdullah Öcalan’ın Newroz mektubunda da dile getirdiği ‘Kuzey Kürdistan Birlik ve Çözüm Konferansı’ Amed’de yapıldı. Konferansın sonuç bildirgesinde, Öcalan’a özgürlük talep edildi.

* 13 Şubat 2014; Öcalan’ın çözüm sürecine ilişkin önerileri, İmralı heyetindeki vekillerce açıkladı.

* 18 Mart 2014; AİHM, İmralı Cezaevi’ndeki tutukluluk koşullarını şikayet eden Öcalan’ı ‘kısmen haklı’ buldu. AİHM,  AİHS’nin şartlı tahliye imkanı olmadan ömür boyu hapis cezasıyla ilgili şikayetten yapılan başvuruyu ise oy birliğiyle kabul etti.

* 1 Aralık 2014; Öcalan, ‘Barış ve Demokratik Müzakere Taslağı’ olarak adlandırılan metinde Kürt sorununun çözümü için dört ana başlık önerdi.

* 28 Şubat 2015; HPP vekilleri ve hükümet yetkilileri Dolmabahçe‘deki Başbakanlık Ofisi’nde bir araya geldi. Bu açıklamalar daha sonra sürece ilişkin Dolmabahçe Mutabakatı adıyla anıldı.

* 20 Mart 2015; Erdoğan Dolmabahçe mutabakatını doğru bulmadığını ve onaylamadığını açıkladı.

* 21 Mart 2015; Abdullah Öcalan’ın gönderdiği mektup, Amed’deki Newroz kutlamalarında okundu. 

* 5 Nisan 2015; Abdullah Öcalan ile İmralı Adası’nda İmralı heyeti son kez görüştü.

* 28-29 Nisan 2016; CPT’nin İmralı’ya yedinci ziyareti gerçekleşti. Bu ziyaretin raporu halen açıklanmadı. 

* 15 Temmuz 2016; Türkiye’de darbe girişimi gerçekleşti. Bu girişim sırasında bir grubun helikopter ile İmralı Adası’na inmek istediği bilgisine ulaşıldı. 

* 5 Eylül 2016; Kürt siyasetçi, hukukçu, aydın ve sanatçılardan oluşan 50 kişi Öcalan’la görüşme yapılması talebiyle süresiz açlık grevine başladı.

* 11 Eylül 2016; Öcalan’ın kardeşi Mehmet Öcalan İmralı’da son kez görüşme yaptı. Bu görüşme ile birlikte açlık grevi sonlandırıldı. Bu tarihten itibaren Öcalan ile aile, avukat veya heyet görüşmesi yapılmadı. 


255

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA