Kilaş ile kültürlerini koruyorlar

Kilaş dokumacılığı yapan Rojhilatlı kadınlar, bu zanaatla hem kültürlerini korurken hem de geçimlerini sağlıyor. Yüzyıllardır kilaş dokumacılığı yapan kadınlar son yıllarda da emek sömürüsüyle karşı karşıya.

20 Haziran 2017 Salı | Kültür-Sanat

Kilaş dokumacılığı yapan Rojhilatlı kadınlar, bu zanaatla hem kültürlerini korurken hem de geçimlerini sağlıyor. Yüzyıllardır kilaş dokumacılığı yapan kadınlar son yıllarda da emek sömürüsüyle karşı karşıya.

Kürt kültürünün bir parçası olan ve “kilaş” adı verilen ayakkabıları dokuyan Rojhilatlı kadınlar, bu zanaatla bir yandan kültürlerini koruyor, diğer yandan da geçimlerini sağlıyor. Kilaşların tam olarak ne zaman üretilmeye başlandığı bilinmese de ilk üretildiği yerler olarak olarak Hewreman bölgesi ve ona bağlı Hecîc, Dil ve Hawremanê Text köylerinde olduğu tahmin ediliyor.

İki parçadan oluşan “kilaş”lar dayanıklı, hafif ve terlemeyi önledikleri için dağlık bölgelerde yaşayan insanların en çok tercih ettiği ayakkabılar oluyor. İran devletinin resmi rakamlarına göre, Merîvan bölgesinde yıllık 300 bin çift kilaş ayakkabı üretiliyor ve 15 bin kişi bu zanaatla uğraşıyor.

Sadece Merîvan ve çevresinde kilaş tabanı yapan 3 bin irili ufaklı imalathane var.

Son yıllarda dışarıdan da talebin artmasıyla kilaş dokumacılığında büyük bir canlanma yaşandı, ancak emek sömürüsü de olduğu yerde duruyor. 

Merîvan kentinde dokunan ayakkabıların yüzde 80’i Güney Kürdistan, İran ve Kuzey Kürdistan’a ihraç ediliyor. Ancak son yıllarda özellikle folklorik çalışmalar için de kilaş siparişlerinin verildiği ifade ediliyor. 

İran devletinin rakamlarına göre, Merîvan’da yıllık olarak üretilen 300 bin çift kilaş, ülke ekonomisine yılda 30 milyar İran tümeni (7 milyon 900 bin dolara tekabül ediliyor) katkı sunuyor. Ancak herhangi bir sosyal güvencesi olmayan kilaş üreticilerin emeği, İran’da birçok iş kolunda olduğu gibi burada da sömürülüyor.


MEYSA KELHOR / MERİVAN



173

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA