29’uncu ‘sınır ötesi’ fiyaskoya hazırlık

Güney Kürdistan’daki kamplarında son zamanlarda yoğun hareketlilik yaşanan Türk devleti, KDP’nin de işbirliğiyle Kürt Özgürlük Hareketi’ne 29’uncu “sınır ötesi” operasyon hazırlığı yapıyor.

10 Haziran 2017 Cumartesi | Dizi

Yeni bir “sınır ötesi” operasyona hazırlanan Türk devleti, şimdiye kadar şaşaalı isimlerle, asker sayısı ve konvansiyonel silah kapsamını hep genişleterek 28 kez şansını denedi. Şimdi de her zamanki ortağı KDP ve onun desteğiyle Güney Kürdistan’ın tüm stratejik alanlarına serptiği askeri ve istihbari üsleri, en büyük güvencesi. Türk sömürgeciliğinin fiyaskoyla sonuçlandığı halde dinmeyen sahte zafer ihtiyacı ile KDP’nin obezleşen ihanet genlerinin muhtaç olduğu işbirliğinin serüvenine dair önemli tarihsel kesitleri paylaşıyoruz.

Türk devleti, 1983 yılından beri Güney Kürdistan’a “sınır ötesi” operasyonlar düzenliyor. PKK’ye karşı bu operasyonlarla yetinmeyen Türk devleti, aynı zamanda KDP’nin desteğiyle kurduğu askeri ve istihbari kamplarla Kürdistan’ın bu parçasından da egemen olmaya çalışıyor. 

Türk devleti, 1991 yılında Medya Savunma Alanları’na düzenlediği “sınır ötesi” operasyonun ardından Hewlêr-Duhok-Zaxo hattında kurduğu istihbarat kamplarını, zamanla askeri üslere çevirerek, binlerce asker ve zırhlı araç yerleştirdi. KDP’nin işbirliğiyle Güney Kürdistan’da Medya Savunma Alanları’nı ablukaya almak için sınır hattına paralel olarak yapılan kamplarla bölge üzerinde hakimiyet kurulmaya çalışıldı. 


Bölgedeki Türk kampları

KDP’nin hakim olduğu ve Behdinan bölgesi olarak adlandırılan Duhok-Zaxo’nun yanı sıra Hewlêr hattında istihbarat kampları kuran Türk devleti, 1997 yılında “Balyoz” isimli “sınır ötesi” operasyonun ardında bu istihbarat merkezlerini, askeri kamplara dönüştürdü. 

Mevcut durumda Türkiye’nin Bamernê, Şeladizê, Batufa, Kanimasi, Kiribî, Sinekê, Sirî, Kubkê, Kumri, Koxê Spî, Serê Zêr, Geliyê Zaxo ve Amediyê’de askeri üsleri bulunuyor. Ayrıca Hewlêr, Duhok, Zaxo ve Amediye’de MİT’in şubeleri var.

2014 yılından sonra da Başika, Soran ve Kalaçolan kampları kuruldu. Hewlêr yakınlarındaki Harir bölgesindeki eski havaalanı da kamp olarak kullanılmaya başlandı. Zûmar bölgesinde de bazı grupları eğitmek için bir kamp kurdu.


MİT ve yedeğindeki Parastin

Türk devletinin Güney Kürdistan’da ağırlık verdiği çalışmaların başında istihbarat geliyor. Türk Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ile KDP’nin istihbarat örgütü Parastin’ın yakın işbirliği içerisinde olduğu biliniyor. 

Türk devletinin kuruluşunda ‘emek’ verdiği KDP’ye yakın bazı medya kuruluşları da algı operasyonu, sahada fizibilite çalışmaları ve bilgi toplama için kullanılıyor. Bu medya organları içerisinde direkt olarak MİT’e çalışanlar olduğu biliniyor. 

Türk devleti, istihbarat merkezlerini daha çok KDP’nin hakim olduğu Hewlêr, Duhok ve Zaxo gibi kentlerde yoğunlaştırdı, ancak YNK bölgesini de ihmal etmedi. YNK hakimiyeti altındaki Süleymaniye, Halepçe, Germiyan hattında ‘eleman’ ve ‘özel şirket’ örtüleriyle gizli hareket eden bazı kurumlar var.

Kerkük gibi Türkmenlerin de yaşadığı bölgelerde de MİT patentli Irak Türkmen Cephesi (ITC) ve onun başında bulunan Erşad Salihi gibi parti ve isimler kullanılıyor. 

Türk devletinin Güney Kürdistan’daki diğer bir silahı ise son yıllarda artış gösteren Türk firmaları. Başta inşaat sektörü olmak üzere bin 350’den fazla Türk şirketi Güney Kürdistan’da faaliyet yürütüyor. Bu firmalardan bazılarının paravan olduğu ve direkt MİT’e çalıştığı ortada.


Kamplarla kurulan çember

Türk devleti ile Güney Kürdistan arasında bulunan Habur Sınır Kapısı’ndan başlayan kamplar, sınır hattına paralel olarak Soran bölgesine kadar uzanıyor. Soran bölgesinden de kuzeye doğru Türkiye-İran-Irak resmi sınırındaki Xinêrê, Xakurkê ve Kelaşîn bölgelerini hedef almak için Sidêka kampı bulunuyor. Ancak KDP denetimindeki Soran bölgesinin güney ucunda Sîdêka’nın yanı sıra Diyana ve Çoman kenti ve çevresinde askeri güç bulunduruyor. Bu güç ile Kandil’e baskı yapmayı hedefliyor. Kandil’in güneyinde bulunan YNK denetimindeki Raperin bölgesinde Ranya Sengeser ve Qaladizê’de ABD‘lilerin Türk askerlerin başına çuval geçirmesinin ardından Türk istihbarat elemanı ve askeri kalmadı.  


Hangi kamp neresi için?

Habur Sınır Kapısı’ndan giriş yapıldıktan sonra doğuya doğru sırasıyla Batûfa, Bamernê, Amediyê, Dêralûk ve Şeladizê gibi Türk kampları var. Detaylandıralım;

* Batufa, Bamernê ve Amediyê kamplarının hedefi, hemen kuzeyindeki Heftanîn ve Metina bölgelerini kontrol altında tutmak ve olası saldırıda kullanmak. Bamernê’nin karşısında bulunan Kanîmasî sınır kampıyla da Heftanîn bölgesi kıskaca alınmak isteniyor. 

* Heftenîn ve Metîna’nın hemen doğusunda yer alan Amediyê, Dêrelûk ve Şeladizê kamplarıyla da Zap ve Zagros alanlarının kontrol altına alınması hedefleniyor. 

* Türk ordusu hüsranla döndüğü 2008’deki Zap operasyonunda Zap ile Zagros bölgesinin arasında kalan bağlantı bölgesi olan Çemçê’yi kontrol altına almayı hedeflemişti. Ancak burada bir helikopteri ve onlarca askerini kaybeden Türk ordusu geri çekilmek zorunda kalmıştı. 

* Bu bölgelerin hemen karşısında inşa edilen sınır karakollarıyla da Heftanîn-Metîna-Zap-Zagros silsilesi kuzeyden ve güneyden bastırılmak isteniyor. Dêralûk kampıyla da Zap ve daha güneyde kalan Garê bağlantısı kesilmeye çalışılıyor. 

* Metina sınır hattı boyunca Deştan (Üzümlü), Karataş, Tepê Sor, Mehmetçik Tepesi, Kanimasi ve buna bağlı 3 tepe; Aşûtê (Çığlı), Zavite, Köprülü, Serbesta, Aroşe ile Elemine (Andaç) gibi karakollar ve bağlı tepeler bulunuyor. 

* Zap hattı boyunca ise 49. Sınır, Çelê alayı, Girê, Şikêr, Sivritepe, Serê Sêvê (Işıklar), Êriş (Çayırlı) topçu taburu, Bilican, Xantepe, Ertuş karakolu ile Kale, Koordine, Elîşêr tepesi gibi çok sayıda tepe bulunuyor. 

* Dêralûk’tan Güney Kürdistan toprakları içerisinde güneydoğuya doğru gidildiğinde ise sırasıyla Barzan, Mêrgesor ve Soran bölgelerindeki kamplara varılıyor. 

* Soran bölgesinden kuzeye doğru gidildiğinde Deşta Hêl üzerinden Sideka’ya varılır. Buradaki kampların hedefinde Xinêrê, Xakurkê ve Kelaşîn bölgeleri var. Xinêrê - Xakurkê - Kelaşin hattı, artık Türkiye, İran ve Irak resmi sınırlarının kesiştiği bölgedir. 

* Soran bölgesinden güneye doğru inildiğinde ise İran sınırına yakın yol boyunca sırasıyla Diyana, Çoman, Ranya, Sengeser ve Qeladizê bölgelerine varılır. Sengeser, Ranya ve Qeladizê bölgelerinden de asil hedef Kandil’dir.

* Xinêrê ve Xakûrkê bölgelerinin kuzeyindeki Cilo bölgesinde (Hakkari) Oremar ve Şitazin karakolları; Avaşîn sınırında Bêsosin, Herkî tarafında Girê Nereze, Bezele (Aktütün) ve Rûbarok karakolları; Xakûrkê’de ise Xapiskê, Haruna, Konserve tepesi gibi karakol ve üslerle bu bölgeler de menzilde tutuluyor.


“Sınır ötesi”ne taşan fiyaskolar

Türk devleti, 1983’ten itibaren PKK’yi hedef alan “sınır ötesi” operasyonlar yaptı, hepsine şaşaalı isimler verdi ve hiçbirinden de umduğunu bulamadı. Hatırlatalım;

* Türk devleti ilk “sınır ötesi” denemesini 1983 yılında dönemin darbe lideri Kenan Evren ile Bağdat arasında imzalanan “Sınır Güvenliği ve İşbirliği Anlaşması”nın ardından yaptı. 25 Mayıs 1983’te başlayan operasyona 7 bin asker katıldı.

* PKK’nin Kuzey Kürdistan’da silahlı eylemleri başlatmasının ardından Ekim 1984’te yapılan ikinci operasyonda da sonuç alınamadı.

* 3. operasyon, 12 Ağustos 1986’da yapıldı ve PKK’nin yanı sıra KDP kampları da hedef alındı. Aralarında sivillerin de olduğu çok sayıda Pêşmerge şehit düştü.

* “Süpürge” adı verilerek 1991 yılında yapılan “sınır ötesi” operasyon, adıyla kaldı.

* Aynı yılın Ekim ayında KDP ile Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (YNK) desteğiyle iki operasyon daha yapıldı. İşte bu Bu operasyonlar sonrası Güney Kürdistan’da Türk devletinin istihbarat kampları kuruldu.

* Türk ordusunun gerilla karşısında ağır darbeler almasının ardından dönemin Türk Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Öcalan’a “Savaşın yoğunluğunu düşürün” mesajı gönderirken Türk ordusu başka hesaplar yapıyordu. Mayıs 1992’de “Sızma” isimli bir operasyonla 8. kez şansını denedi. 6 Mayıs’ta başlatılan operasyonda sonuç alınamadı.

* Türk ordusu, 12 Ekim 1992’de 15 bin asker, karadan tank, top ve obüs; havadan da helikopter ve savaş uçaklarının desteğiyle yeni bir operasyon başlattı. Ancak gerilla karşısında sadece 20 gün durabildi.

* Akıbetleri, seleflerinden farklı olmayan iki operasyon daha yapıldı; 10 Haziran 1993 ve 28 Ocak 1994’te.

* Türk ordusu, 6 Şubat 1994’te Mezrê ve Kariyêderî bölgelerini hedef aldı ama bu girişimi de hüsranla sonuçlandı.

* Nisan 1994’te aynı bölgede aynı akıbete uğrayan bir operasyon daha yaptı. 

* Türk ordusu 1995’te büyük hazırlıkların ardından iddialı bir saldırıya girişti. Kıbrıs İşgal Harekatı‘ndan sonra yaptığı en büyük “sınır ötesi” operasyonunu “Çelik” adıyla 20 Mart 1995’te yaptı. 13 generalin komuta ettiği ve 35 bin askerin katıldığı operasyonun hedefinde Heftanîn vardı. KDP destekli bu operasyon da ancak 45 gün sürdürülebildi. 

* Bir yıl sonra iki kez daha yöneldi. 6 Mart’taki ilk operasyonun hedefi Sineht, Heftanîn ve Kelareş hattı oldu. “Atmaca Tokat” adı verilen operasyonda siviller hedef alındı. Aynı yılın Aralık ayının son günlerinde Türk ordusu, yine KDP’nin desteğiyle yine Güney Kürdistan’da operasyona başladı.

* Türk ordusu, yıllar geçtikçe asker sayısını ve teknik donanımını arttırdı. 1997’nin ilk operasyonuna ise “Balyoz” adı verildi. 14 Mayıs 1997’de başlayan operasyona bu kez 50 bin asker katıldı. Türk ordusuna ait iki helikopterin düşürülmesi ve komuta kademesinin imha olmasından sonra operasyon fiili olarak sonlandırıldı.

* “Balyoz”dan umduğunu bulamayan Türk devleti, Eylül ayında bu kez 100 tank ve 10 bin askerle yeni bir “sınır ötesi” başlattı. KDP destekli bu operasyonun adı “Çekiç”ti ve “Balyoz”un kaderini paylaştı. Ancak bu operasyondan sonra  daha önce 1992 yılında Zaxo başta olmak üzere birçok istihbarat merkezleri kuran Türk devleti, bu merkezleri tank, top ve ağır silahlarla donatarak askeri karargahlara çevirdi. Özellikle Batufa, Kanimasi, Bamerne ve Şeladize’ye çok sayıda asker konuşlandırıldı.

* Umudunu yitirmeyen Türk ordusu, bir kez daha PKK’yi yenmeyi murat etti. 1998 yılının bahar aylarında bu kez 40 bin askerle “Murat” isimli operasyonla Güney Kürdistan’a girdi ama muradına eremedi.

* 1999 yılına gelindiğinde Türk ordusu, 24. kez “sınır ötesi” operasyondaydı. Adı da öncekilerini aratmayacak kadar iddialıydı. “Sandviç” ismi verilen operasyon da akamet uğradı.

* KDP ile birlikte 4 Mayıs 2000’de Heftanîn’e yönelen Türk ordusu, 4 gün sonra çekilmek zorunda kaldı. 

* Türk ordusu 25. “sınır ötesi” denemesini de 2007 yılının Aralık ayında hava desteğiyle yapmak istedi. Daha çok hava saldırılarılarıya yapılan operasyondan da sonuç alınamadı. 

* Yaşar Büyükanıt’ın büyük bir gösteriyle 21 Şubat 2008’de başlattığı “Güneş Harekatı“ isimli operasyonla Zap bölgesi hedef alındı. Ancak büyük bir direnişle karşılaştı. Onlarca asker kaybeden ve bir helikopteri düşürülen Türk ordusu, 29 Şubat günü zar zor çekilebildi. 


İhanet geninin obezleşmesi

Kendi ailelerinin çıkarı için her türlü yola başvurmaktan geri durmayan Barzaniler KDP’sinin, diğer Kürt örgütlerine karşı Türk devleti, İran ve Irak ile yaptıkları anlaşma ve ihanetler, Kürt tarihinin utanç sayfalarında duruyor. İşbirlikçi ve ihanetçi kodlar, güncellenerek ömrünü uzatıyor. Tarihsel bellekte silinemeyen acı sayfalardan örnekler;

* Barzani’nin Rojhilat Kürtlerine en büyük darbesi 1968’de İran-KDP’nin pêşmerge komutanı Süleyman Mauni’yi katledip  cenazesini İran’a teslim etmesi oldu. Süleyman Mauni’nin babası Mahabad’da İçişleri Bakanlığı yapmıştı, oğlu Siyamend Maunî ise şu anda PJAK Eşbaşkanlığı görevini sürdürüyor.

* 1960’larda Türkiye-KDP’sinin sekreteri Faik Bucak’ın partinin kuruluş amaçlarına ilişkin KDP’ye gönderdiği bir mektubun ardından Türk devleti tarafından katledilmesi dikkat çekmişti. Bucak’tan sonra Türkiye-KDP’sinin sekreteri olan Sait Elçi, 31 Mayıs 1971’de Zaxo’da katledilerek, Kuzey Kürdistan’da gerilla hareketi başlatmak üzere olan Dr. Şivan (Sait Kırmızıtoprak) ve arkadaşlarının üzerine yıkıldı. KDP’nin rehin aldığı Dr. Şivan ile arkadaşları Hasan Yıkmış ve Hikmet Buluttekin, 26 Kasım 1971’de MİT tarafından Gilala’da kurşuna dizilerek katledildi.

* KDP’nin 1975’te BAAS rejimine karşı Aşbetal (teslim bayrağını çekme) ilan etmesinin ardından Komala, Kürdistan Sosyalist Hareketi ve Hêlî Giştî gibi partiler İbrahim Ehmed, Celal Talabani, Newşîrwan Mistefa ve Elî Eskeri öncülüğünde bir araya gelerek Kürdistan Yurtseverler Birliği’ni (YNK) kurdu. Suriye’deki pêşmergelerini Kuzey Kürdistan üzerinden Güney’e geçirmeye çalışan Elî Eskeri, Şirnex’in Beytüşşebap (o zaman Beytüşebap Colemêrg’e bağlı olduğu için bu olay daha sonra Colemêrgê olayı olarak anıldı) ilçesinde KDP tarafından kuşatıldı. KDP ve MİT, burada yaklaşık 700 YNK pêşmergesini katletti. Elî Eskeri’nin yakalanmasından sonra Barzani’nin “Büyük komutanları büyük silahlarla öldürülmeli” diyerek roketatar ile katlettiği belirtilir. 

* KDP,  1992 yılında Güney Kürdistan’da Saddam rejimine karşı Raperîn (serhildan) başlatıldığında ise tıpkı öz yönetim direnişlerinde PKK’yi suçladığı gibi YNK’yi suçladı. Son ana kadar serhildana katılmayan KDP, Çekiç Güç’ün hava sahasını Saddam uçaklarına kapatmasından sonra kımıldadı. KDP’nin bugün kalesi olarak ilan ettiği Hewlêr’e ilk giren ve kurtaran ise Kosret Resul komutasındaki YNK pêşmergeleri oldu. Ancak KDP, sonraki yıllarda, bugün daha önce bırakıp kaçtığı Şengal’den PKK’nin çıkmasını istediği gibi YNK’nin Hewlêr’î terk etmesini dayattı. Ancak bu talep kabul görmeyinde KDP, 1996 yılında Saddam’ın tanklarını Hewlêr’e davet etti.


Bitmeyen PKK düşmanlığı

İşte sadece bazı örneklerini hatırlattığımız bu ihanet ve işbirliği bagajına sahip olan KDP, PKK’nin ortaya çıkmasından sonra da karakteri gereği PKK’nin baş düşmanı kesildi. 1983 yılında Şam’da PKK ile “PKK ve KDP Dayanışma İlkeleri” isimli anlaşma imzalayan KDP’nin, bunu ihanetin fiyatını arttırmak için yaptığını göstermesi uzun sürmedi ve marifetlerini sergilemeye başladı. Bazı örnekleri sıralayalım;

* KDP Genel Başkanı Mesud Barzani, 1985’te Şam’da görüştüğü Abdullah Öcalan’dan 15 Ağustos Atılımı‘ndan vazgeçmesini istedi.

* Wan ve Colemêrg’de kendine yakın olan aşiretlerin PKK’ye karşı korucu olmalarını salık veren KDP, 17 Ağustos 1985’te ARGK komutanlarından Hamit Avcı’yı Zagros’un Edibe köyünde katletti. Cenazesini de Türk karakolunu teslim etti.

* KDP, daha önce PKK ile yaptığı antlaşmayı Mayıs 1987’de tek taraflı olarak feshetti. Barzani yaptığı açıklamada, “Artık bundan böyle PKK’nin denetimimiz altındaki bölgelerde var olabilmesi asla olası değildir” dedi. 

* KDP yetkilileri, 7 Temmuz 1991’de, yani Halkın Emek Partisi (HEP) Amed İl Başkanı Vedat Aydın’ın öldürüldüğü gün Olağanüstü Hal Bölge Valisi Hayri Kozakçıoğlu’nu ziyaret etti. Aynı dönemde Ankara’da KDP bürosu açıldı ve Türk devleti tarafından Mesud Barzani’ye diplomatik pasaport verildi. 

* Ertesi yıl suikast ve infazlar başladı. 27 Haziran 1992’de Behdinan bölgesinin tanınmış siyasi simalarıdan Sadiq Omer ve sonasında da Amediyeli yurtsever önderlerden Ali Şaban ve Surçi Aşireti liderlerinden Hüseyin Axa Surçi, KDP tarafından katledildi. Her 3 halk önderinin ortak özelliği PKK’ye yakın olmaları ve Abdullah Öcalan ile görüşmüş olmalarıydı.

* Türk devletinin PKK’ye karşı yaptığı 28 büyük “sınır ötesi” operasyonun hemen hemen birçoğunda yer alan KDP, en büyük ihanete ise 16 Mayıs 1997’de “Balyoz” isimli “sınır ötesi” operasyonun başlamasından iki gün sonra imza atıyordu. Hewlêr’de yaralı gerillaların bulunduğu hastane ve kurumları basan KDP güçleri, 80’den fazla yaralı gerillayı katletti. Katledilen gerillaların çoğu toplu mezarlara gömülerek, bazı mezarların üzerine asfalt çekildi. 


Rojava da payına düşeni alıyor

Suriye iç savaşının başlamasından sonra KDP’nin hedefinde bu kez Rojavalı Kürtler vardı. Savaşın başlamasından sonra 2 Ocak 2012’de KDP tarafından Rojavalı Kürt partileriyle alınan toplantıya PYD çağrılmadı. Toplantının sonucunda ise KDP’li yetkililer “PYD, Devlet Bahçeli gibi Kürt karşıtlığı yapıyor” dedi. Ancak 19 Temmuz Devrimi’nin PYD öncülüğünde gerçekleşmesiyle KDP, siyasi ablukadan fiziki abluka ve askeri saldırıya geçti. Yakın tarih olduğu için sadece kısa bir kaç örnekle yetinelim;

* Rojava’ya ilk saldıran ÖSO gruplarının arasında KDP’nin Suriye uzantısı partilerinin Neviyên Selahaddîn Eyyubî, Neviyên Mistefa Barzani ve Azadi gibi çeteleri oldu. 

* KDP, 2 Ocak 2013’te El Kaide bağlantılı çetelerin Rojava’ya saldırması sırasında Sêmelka Sınır Kapısı’nı Rojavalı Kürtlere kapattı. KDP Başkanlık Divanı Üyesi Eli Ewni, 10 Ağustos 2013’te yaptığı açıklamada, “PYD kendisi için başka bir kapı açsın” dedi. 

* Türkiye ile eş zamanlı olarak Rojava sınırına hendek kazan KDP’nin lideri Mesud Barzani, dönemin Türk Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun 12 Kasım 2013’teki “Özerklik tek taraflı ilan edilecek bir şey değil” söyleminden sadece 2 gün sonra yaptığı konuşmada, “Rojava’da yaşanan devrim değildir, PYD halka zulüm ediyor. Rojava’da Esad’ın kendisi bulunuyor” dedi. 

* Sonraki süreçte de PYD Eşbaşkanı Salih Muslim’in Hewlêr üzerinden Avrupa’ya gitmesine izin vermedi. KDP adına yapılan açıklamada, üstenci kibirli bir dille “Salih Muslim, Şam üzerinden yurt dışına gidebilir” denildi. 

* KDP, 11 Şubat 2014’te Federe Kürdistan Yönetimi adına yaptığı açıklamada, Rojava’da ilan edilen Özerk Yönetimi tanımadıklarını duyurdu.

* KDP, şimdilerde ise ENKS aracılığıyla Avrupa başta olmak üzere dünyanın farklı ülkelerinde Rojava karşıtı eylemler yapıyor ve diplomasi yürütüyor.




ANF/BEHDİNAN


855

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA