Qirrkirin, nkareke din (ne)deoloj

guldive@yahoo.fr | 16 Nisan 2018 Pazartesi

LUQMAN GULDIV

Pr bi hevkariya Heinrich Boll Stiftung, Tora Akademisyenn Kurd, Kurd-Akad, li bajar Frankfurt bi nav Li Rojhilata Nzk Qirrkirin Perspektfn Lihevkirinek, konferansek organze kir. Bi nzkbna salvegera qirrkirina xeyr Mislimann li mperetoriya Osmaniyan, ev mijareke girng b helbet, l div mirov aret bi end pirsgirkn elaqedar mijar bike; yek j ew e ku bi binavkirin derxistina p a qirrkirin weke "Qirkirina Ermeniyan" nkarkirineke qirrkirina milet diyanetn din dikare bide der. Ya din ew e ku bi amadebna aliy Kurd ku tevlbna xwe ya mad ya v qirrkirin qebl dike, di war civak de j nkar nekiriye nake, guneh qirrkirin ten bixin sty Kurdan, tev ku ti radeya wan a siyas j bedar qirrkirin nebye. Ya dawiy syem j ew e ku qirrkirin ten weke encamn "hin" deolojiyan b dtin, dikare deolojiya li pit van qirrkirinan hemyan bincil bike, ji me heta ji yn hat qirrkirin vere.

Helbet meseleya qirrkirin meseleyeke ji v wde ye. Div pvajoyn qeblkirin n girdan bi hev re bimein, rbirbneke ku hem hesta edalet hem j derfeta lihevbihurn biafirne, div keys ji xwe re peyde bikin ku civakn hatin qirrkirin yn ku bedar qirrkirin bne nebin dostn hev j karibin bi hev re bijn. Ev pvajoyn demdirj bi afirandina erx mekanzmayn pgirtina li qirrkirinn siberoj yn parastina li dij qirrkirin dikarin manedartir bibin.

L em vegerin wan pirsn destpk; di konferansa li Frankfurt de gava ku behsa Alayn Hamidiye hat kirin, di van alayan de hebna miletn din n ne Kurd j dema b behsa gotara Mehmet Bayrak, dsa dema ku hat gotin, ne ten Ermen, Suryan, Kildan zd j heman dem ketin ber heman qirrkirin, b sedem ku hin kesn amade ji hola konferans derkevin. Sedem j ew e ku ev kes dixwazin bi israr ev byer ten weke qirrkirina Ermeniyan b nasn ne bibe Seyfo ya Suryaniyan, ne j fermana zdiyan. Israra di v yek de siyas ye, dibe ku bi hebna dewleta Ermenistan dasporaya w ya xurt j li meydana navnetewey j xwe bide qeblkirin, l ev yek di encam de htmala arambna civak ya nifn civakn ne Ermen yn ket ber qirrkirin, pirr km dike: Lewma ew nikaribin bi rehet na xwe gir bidin, nikaribin bi rehet rbir bibin bi rabihuriya xwe kujern xwe re. Bi ya min ti sedemn siyas div nikaribin r li ber encameke bi v reng vekin stratejiyeke hestiyartir ji bo hem civakn mexdr b diyarkirin.

Dsa awa li jor min behs kir, dema ku mirov dibje, er Kurdan di qirrkirin de cih xwe girt, mad cih xwe girt, hin ben civaka Kurd ferdan j sd milk mal girtin, di qirrkirin de bn r ser birrn, ev nay w maney ku Kurd ten r bn. Li gelek cihan yekser arta Osman ya hing cih xwe di qirrkirin de girt. Li gelel cihn Anatolyay, Kurd nebn j. Li cihn Kurd hebn gelek miletn din j di nava Alayn Hamdiye arta Osman de xwe j veneda ji bo berjewendiyn xwe kutin, talankirin, jin, ke zarok revandin. L nabe ku b paguhkirin, radeyeke hevgirt ya siyas ya Kurdan a ku gotibe, em v qirrkirin bikin hing neb; ya rast bi tkona gel Kurd a van 40 saln daw hna n n mirov dikare behsa radeyeke wisa bike.

Ya syem, Profesor lhan Kizilhan j behsa deolojiyan dike, dibje, cih l deoloj hebin, qirrkirin w hebin. Bi v reng terfkirina meseley pirral pirsgirk e. Ya p, ne deoloj qeblkirina sstemn rojavay, nexasim li Yektiya Ewrpay Elmanyaya ku di war abor de xwe j re kiriye peng, bi ser xwe d mirov nikare weke safikbn, navbn bi nav bike. Bazareke w yek heye, ku her tita ku sstema rojavay ya bajar fnans ava dike, weke ku ne deolojk be, bn nandan. Dema ku mirov li kar perwerde, apemen, tkiliyn bi civak re heta bi away propagandaya hilbijartinan dinihre, ev sstem ji ser heta bin deolojk in. Pikdtin, phukm, raszm, cudaker j tev pesaziyeke qirrker jngeh, neteweperestiyeke qirrker and zimanan ten aret bi qonaxeke din a qirrkirin dikin ku bi ti away nay w maney ku w careke din r li ber qirrkirinn fizk venekin. Jixwe, bi tena ser xwe deolojiyek, hewl bide xwe weke ne deoloj bide nan, sstema derxe dervey van kirinn deolojk, ev ji bo siberoj w dike tehlkeyeke mezintir. Div ev sstem bi xwe re rbir bibe. Div mirovn di w ast de ku v dibnin j derewn w nefiroe me. Di avakirina DAI޴ de dewra Ingilistan, Fransa, di ser Tirkiye Qetar re heb, dema ku v cinawir wan zd li engal qirrkirin j, p l temae kirin. Ev (ne)deoloj qirrkirinan mumkin dikin, bi muhendisiya xwe ya qirrkirina civak nasnameyan wan hazir j dikin. Ew j ji cinawir xwe tirsiyan di koalsyoneke li dij DAI޴ de cih xwe digirin, l hebna qirrkeriy di xisleta wan de dema b nkarkirin, hing w ti derfet r li ber mirov nebe xwe li dij wan biparze. Ez hik ekere bibjin, ev sstema heta bi navik deolojk, hem di gotarn xwe de, hem di siyaset kirinn xwe deolojk, v yek dike ji bo ku ferd kom li hember kirinn w destevala bin, nikaribin li ber xwe bidin. awa min got, nedtina v ne navbn e, titek din e.    




301
YEN ZGR POLTKA

Yazarn Tm Yazlar: