Bar Kurdistan pirral dagirkir ye

13 Ekim 2017 Cuma

NECBE OMER

Weke em hem dizanin, li Rojhilata Navn er nakokiyn xurt hene. Ev er nakok di navbera end hzn esas de ye. Li milek, dewletn hegemonk n cihan y ku dixwazin li Rojhilata Navn desthilatdar dagirkeriya xwe zdetir kr bikin, yn din statukoparz in ku dixwazin berjewend desthilatdariyn xwe yn ber biparzin van bidin dewamkirin. Hzn din j hzn gelan in ku dixwazin sstemeke azad demokratk ava bikin hem reng civak bcudaker li ser bingeh demokrasiy cih xwe di nava v sstem de cih xwe bigirin. 

Ev nakok er di navbera van hzan de her zde li Rojhilata Navn rdide. ro li Kurdistan di pengiya Kurd azad de tekoneke demokrasiy ya b hempa heye. Li beranber tevahiya r hewln tinekirin li ser bingeh xeta neteweya demokratk oreeke bingehn e ya ku diqewime. V ore li Rojavay Kurdistan Bakur  Sriy gelek desket bi xwe re ann her roj di nava xwe de guhertinn girngtr yn berbipve dike. Em rojane dibin ahd v yek. 

Bi taybet di droka Kurdistan de cara yekem e ku Kurd bi projeya xwe ya azadiy li beramber hzn dagirker disekinin.  Di nava van aloz ern hey de gel Kurd bi xwe pirsgirkn xwe datne hol, nqa dike nexa areseriya her rast j li gor reseniya herem Kurdistan zind dike. Ev byern hey, bandora xwe li tevah Rojhilata Navn pareyn din n Kurdistan j dikin.  

Li Bar Kurdistan dagirkeriyeke navdewlet t meandin. Li vir gel sala 1991 ser xwe li hember sstema Baas rakir tkoneke mezin meand. Sala 1992an j hikmetek li Bar Kurdistan hate avakirin. Bi sala 2003yan j li tevahiya Bar Kurdistan Iraq sstema Baas bi temam hate rakirin. Mirov dikare bibje ku dagirkeriya hikmeta Baas ji w dem ve rab. 

Dema mirov bi git l binihre ji sala 91 ve heta roja me ya ro, gelek dagirker li ser Bar Kurdistan hatine meandin. Bi taybet j hzn derve bi projeyn xwe ve dixwazin bandora xwe li ser Bar Kurdistan kin. Ev hz rnadin ku li Bar Kurdistan gel bi radeya xwe bibe xwediy xwervebirin. Naxwazin gel li gor daxwazn xwe sstemeke demokratk ji bo gel ava bike. 

Di nava v meha derbasby de li Bar Kurdistan referandm hate kirin. awa ku her kes j p dizane, ev referandm projeyeke hzn derve b xwestin xwe li ser Bar Kurdistan ferz bikin. Ev referandma ku ro kirin, ya rast di saln 1992 2005an de hatib kirin, gel bi cihgirtina xwe ya di nava tkon de bersiva daxwaza azadya xwe da. Hn w dem gel Kurd nihrn xwe dab xuyakirin ka ew dixwaze li gel Iraq bij yan cuda bibe. Ev babeteke zelal b. L ya pwst dikir li ser referandm bihatiba kirin ew b ka li Bar Kurdstan kjan sstema rveberiy b bipxistin bi v re j li hember dagirkeriyan bisekine. Yan  gel kjan sstem dipejirne, ev  xal   diviyab  bihatiba  yekalkirin.  Bguman, gel sstemek demokratk  dixwaze. Li herma Kurdistan heta niha modeln rveberiy, modeln dewlet  bn. Di bin v rveberiya 26 saln daw ya li Bar Kurdistan zerareke mezin li gel b.

L ev referandma 25 lona bihur di esas xwe de projeyeke hzn derve b armanca w j li Bar Kurdistan krtirkirina dagirkeriy ye. Ev di milek de projeya dewleta Tirk e, di mil din de j projeya wan hzn herem ye ku berjewendiyn wan li gel hzn derve yn serdest in. Pengiya v hza herem j PDK dike. 

Di van saln derbasby de gel Kurd li Bar Kurdistan di encama rin DAI޴ de rbir gelek komkj zehmetiyan hat. Di rn DAIޒ yn li dij engal, Celawla   Maxmr de wendahyn pirr mezin bn. Bi taybet j li engal valakirina sengern parastin tenhitina gel zd hit ku ev komkuj bi qewime. Ev komkuj ne ten li engal b, di heman dem de li Gwr Celawla j komkuj bn. Yn ji bo van komkj an bn sedem hzn desthlatdar n Bar Kurdstan bi taybet j PDK b. V rew tbar prestja PDK nehit, baweriya milet bi PDK nema.

Li hember van er komkujiyan hzen oreger b bersiv neman. Hzn HPG YJA-STAR li engal, Kerkk, Xaneqn, Celawla, Maxmr gel parast. Careke din hzn YPG YPJ li engal heta Rojava di parastina geln zd de bi roleke sereke rabn. Gel Bar Kurdistan cihek mezin di v berxwedan de girt. Di heman dem de serketinn orea Rojavay Kurdistan di nava xelk Bar Kurdistan de j hv baweriyeke mezin ava kir.  Li Bar ji iriya Pn a 2015an ve di navbera partiyn siyas de nakok hene. Ev j bi projeyn hzn derve ve girdayiye ku li ser Kurdistan diselmnin. Ji ber ku li Bar Kurdstan partyn hey li gor berjewendiyn hzn derve tevdigerin, ev j nakok aloziyn di navbera wan de krtir dike. ro li aliyek aloz krz di navbera hikmeta Herma Kurdistan Iraq de ye, li aliy din j di navbera hz partiyn siyas yn Bar bi xwe de heye. Ev nakok aloz rewa nern ya li herem girantir dike, dihle ku krza abor, syas civak di asteke jor a her bilind de xwe bide der. 



363
YEN ZGR POLTKA

Yazarn Tm Yazlar: