Opioid ağrı kesiciler

15 Haziran 2017 Perşembe

DERSİM DAĞDEVİREN

 SAĞLIK


Ağrı kesiciler üç gruba ayrılır: Non-opioid (narkotik olmayan) ağrı kesiciler, opioid (narkotik) ağrı kesiciler ve adjuvanlar. Adjuvanlar depresyon, epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçlar, kortizon türevi ilaçları ve lokal anestetikleri (uyuşturucuları) kapsamaktadır. Öncelik non-opioid ağrı kesicilere verilmektedir. Bu grupta yer alan Paracetamol ve Ibuprofen ile ilgili bilgileri geçen hafta paylaşmıştım. Bu hafta opioid ağrı kesicilerini işleyeceğim. Bu ağrı kesiciler non-opioid ağrı kesiciler yeterince etki etmediğinde verilir, yani daha güçlü ağrı kesicilerdir. Şiddetli akut ağrılarda ve kanserden kaynaklı kronik ağrılarda kullanılmaktadır. Bu gruptaki ilaçlar morfin, kodein, meperidin (dolantin), fentanil, metadon ve benzerileridir. 

Morfin ve benzeri olan doğal, yarı yapay ve yapay ilaçlar olarak tanımlanabilir. Opioidler sindirim yolundan kolayca emildikleri gibi, burun mukozası ve akciğerlerden de emilirler. Kas içi ve deri altı emilimleri de iyidir. Ancak morfin dahil opioidlerin çoğu ağız yolu ile alındıklarında karaciğer tarafından bir kısmı değişime uğratıldığı için daha az etki gösterirler. 

Opioidlerin etkisi merkezi sinir sistemine yöneliktir. Bütün narkotik ilaçların etki profilleri birbirine benzemektedir. Gruplar arasındaki farklılıklar farmakolojik (yani kimyasal yapıdaki) detaylarıdır. Ancak narkotik ağrı kesicilerin ateş düşürücü veya iltihaba karşı etkisi bulunmamaktadır.

Opioidler ruh halini olumlu etkilemektedir. Bu bağlamda korku hissini de azaltmaktadır.

Opioid ağırı kesicilerin sık görülen yan etkileri uykuya meyil (yapay opioidlerde bu oran doğal opioide nazaran daha düşüktür), kabızlık, bulantı ve kusmadır. Onun dışında tansiyon düşüklüğü, terleme, kaşıntı, ağız kuruluğu ve idrar yapmada zorlanma da görülmektedir. Nadir görülen ancak ciddi yan etkileri ise nefes almada zorluk (opioidler beyindeki solunum merkezini bastırmaktadır), nöbet geçirme ve kalpte yavaşlamadır. Opioidler öksürük refleksini de baskılayabilirler. Unutkanlık ise pek görülmemektedir.

Hastalar bağımlı olma korkusu yaşamaktadır. Ancak opioid ilaçların bağımlılık yapma potansiyelleri çok azdır.

Opioid ilaçlar için doktor tarafından özel bir reçete yazılmaktadır. 



554
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA

Yazarın Tüm Yazıları: